Eenzaam met autisme, ook als je niet alleen bent
Je spreekt collega’s, hebt contact met familie en misschien zijn er vriendinnen of een partner. Toch kun je je diep vanbinnen alleen voelen.
Eenzaamheid bij autisme gaat namelijk niet altijd over weinig mensen om je heen hebben. Voor veel autistische vrouwen ontstaat het juist in contact waarin ze hard moeten werken om mee te kunnen doen, maar weinig ruimte ervaren om werkelijk zichzelf te zijn.
Wanneer contact vooral aanpassen wordt
Misschien denk je tijdens een gesprek voortdurend na over wat er van je wordt verwacht. Je zoekt naar het juiste moment om iets te zeggen, let op je gezichtsuitdrukking en probeert niet te direct, te stil of te gevoelig over te komen.
Aan de buitenkant kan dat heel vanzelfsprekend lijken. Vanbinnen ben je steeds aan het afstemmen.
Dit aanpassen wordt ook wel masking genoemd. Het kan helpen om sociaal mee te komen, maar het heeft een keerzijde: anderen ontmoeten vooral de versie van jou die heeft geleerd zich aan te passen. Daardoor kun je contact hebben en je toch niet werkelijk gekend voelen.
Niet alleen, maar ook niet echt gezien
Veel vrouwen ontdekken pas op volwassen leeftijd dat ze autistisch zijn. Tot die tijd zoeken ze de oorzaak van hun gevoel van anders-zijn vaak bij zichzelf.
Waarom kosten vriendschappen zoveel energie?
Waarom voel ik me zelfs binnen een groep een buitenstaander?
Waarom lukt contact soms goed, maar moet ik daarna zo lang herstellen?
Een late autismediagnose kan veel herkenning geven. Tegelijk maakt die soms zichtbaar hoeveel contact jarenlang draaide om volhouden, inschatten en voldoen.
Dat kan pijnlijk zijn. Niet omdat de mensen om je heen niets voor je betekenen, maar omdat nabijheid niet automatisch betekent dat je je begrepen voelt.
Meer contact is niet altijd de oplossing
Bij eenzaamheid klinkt het advies al snel: ga vaker de deur uit, zoek een hobby of spreek met meer mensen af.
Maar wanneer contact vooral energie kost, kan een vollere agenda het gevoel van eenzaamheid juist versterken. Je hoeft misschien niet méér mensen te ontmoeten. Je hebt mogelijk behoefte aan ander contact.
Contact waarin een stilte niet onmiddellijk hoeft te worden opgevuld. Waarin je niet alles hoeft uit te leggen en niet voortdurend hoeft te controleren hoe je overkomt. Waar ruimte is voor verschillende manieren van communiceren, voelen en aanwezig zijn.
Ontmoeten zonder jezelf eerst te hoeven aanpassen
Herkenning ontstaat niet automatisch omdat twee vrouwen allebei autistisch zijn. Iedereen heeft haar eigen geschiedenis, behoeften en manier van contact maken.
Toch kan het verschil maken wanneer je weet dat je niet de enige bent. Wanneer je ervaringen kunt delen zonder eerst duidelijk te moeten maken waarom iets voor jou anders werkt.
Via The Autism Way Ontmoeten kun je andere vrouwen met autisme of een sterk vermoeden daarvan leren kennen. Niet met de verwachting dat iedereen bij elkaar past, maar vanuit de mogelijkheid dat contact makkelijker wordt wanneer je minder hoeft te maskeren.
Misschien verlang je niet naar méér mensen om je heen. Misschien verlang je vooral naar een plek waar je jezelf niet steeds hoeft te vertalen.
Geschreven door Lyette van Dijk
Oprichter van The Autism Way